Δολοφονικές μαντίλες | Η Εφημερίδα των Συντακτών

Δολοφονικές μαντίλες | Η Εφημερίδα των Συντακτών

Ξεχειλίζει η οργή σε όλο το Ιράν για τον φόνο της 22χρονης Μαχσά Αμινί από την αστυνομία ήθους, επειδή φορούσε «απρεπώς» τη μαντίλα • Οι δυναμικές κινητοποιήσεις αντιμετωπίστηκαν με ωμή βία που στοίχισε τη ζωή πέντε διαδηλωτών • Οι γυναίκες βγαίνουν στους δρόμους ζητώντας ελευθερία, δικαιοσύνη και δικαιώματα

Μη μου επιβάλλεις τη σιωπή/ Εχω μια ιστορία να αφηγηθώ/ Βγάλε μου αυτή την αλυσίδα από τα πόδια/ Η καρδιά σπαράζει με πάθος/ Ελα άντρα εγωιστή, έλα / Ανοιξε τα κάγκελα αυτού του κλουβιού/ Μ’ έκανες ισόβια αιχμάλωτη/ Απελευθέρωσέ με για το τελευταίο μου πέταγμα/ Είμαι αυτό το πουλί/ Που εδώ και τόσα χρόνια ονειρεύεται να πετάξει.

Οι στίχοι της πρόωρα χαμένης Ιρανής ποιήτριας Φορούγ Φαροχζάντ ακούγονται όλο και συχνότερα, όλo και σε περισσότερες παραλλαγές στις διαδηλώσεις που συνεχίζονται σε ολόκληρο το Ιράν. Ενα κύμα διαμαρτυριών που ξεκίνησε την περασμένη Παρασκευή, όταν δημοσιοποιήθηκε ο θάνατος της Ιρανής Κούρδισσας Μαχσά Αμινί μετά τη σύλληψή της από την αστυνομία ήθους γιατί φορούσε «απρεπώς» τη μαντίλα της και τη μεταγωγή της σε αστυνομικό τμήμα.

Απέκτησε ορμή το Σάββατο με την κηδεία της. Κι έκτοτε κλιμακώθηκε σε ένα ευρύτερο κίνημα που διεκδικεί αλλαγές κι ελευθερίες και αντιμετωπίστηκε με βία και καταστολή. Σύμφωνα με την οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων Hengaw, πέντε άτομα έχουν χάσει τη ζωή τους και περισσότεροι από 250 έχουν τραυματιστεί από τη βίαιη απάντηση των αστυνομικών δυνάμεων στις κινητοποιήσεις τους.

Οι Αρχές μέχρι στιγμής αναγνωρίζουν μόνο δύο νεκρούς στην Κερμανσάχ του δυτικού Ιράν, τον θάνατο των οποίων ο τοπικός εισαγγελέας Σαχράμ Καραμί απέδωσε σε «έργο αντεπαναστατικών στοιχείων γιατί τα θύματα δολοφονήθηκαν με όπλα που δεν χρησιμοποιούνται από τις δυνάμεις ασφαλείας». Ενώ η κρατική τηλεόραση υπαινίχθηκε πως είναι οι Κούρδοι αυτονομιστές και οι επικριτές της κυβέρνησης που εκμεταλλεύονται «ένα ατυχές συμβάν» για πολιτικές σκοπιμότητες.

«Φτάνει πια»

Αλλά τέτοιες δηλώσεις δεν κάνουν τίποτε άλλο παρά να φουντώνουν την οργή που επικρατεί στους δρόμους δεκάδων πόλεων της χώρας και στα πανεπιστήμια. Ενώ πολλές γυναίκες υπό τις επευφημίες και αντρών διαδηλωτών έβγαζαν τις μαντίλες τους και κάποιες τις έκαψαν δημόσια, ακούγονταν συνθήματα όπως «φτάνει πια», «δικαιοσύνη και ελευθερία», «όχι στην υποχρεωτική μαντίλα» και «θάνατος στον καταπιεστή», εννοώντας τον ανώτατο θρησκευτικό ηγέτη αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.

«Είναι ντροπή στην εποχή μας μια γυναίκα να πεθαίνει για μια μαντίλα», έλεγε μια διαδηλώτρια καταγγέλλοντας πως ο θάνατος της Αμινί βαθαίνει το χάσμα ανάμεσα στους νέους του Ιράν που ζητούν μια ανοιχτή κοινωνία, όπου να έχουν δικαίωμα επιλογής, και τους ριζοσπάστες κυβερνώντες που προτάσσουν θρησκευτικούς και πολιτικούς περιορισμούς. «Μια νέα γενιά που αμφισβητεί τη μαντίλα ως ένα θρησκευτικό και πολιτικό σύμβολο και όπου οι γυναίκες αναζητούν μια ισότιμη θέση».

Διαδηλώσεις σε όλον τον κόσμο για τη δολοφονία της Μαχσά Αμινί

EPA/WAEL HAMZEH

Σύμφωνα με τον τελευταίο Δείκτη Ανισότητας Φύλου του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, το Ιράν κατέχει την 143η θέση (σε σύνολο 155 χωρών) στα θέματα των δικαιωμάτων των γυναικών. Είναι αλήθεια πως οι Ιρανές αποτελούν το 55% των πανεπιστημιακών φοιτητών (μετά ιδίως τον εξισλαμισμό της παιδείας που έκανε πολλούς γονείς να συναινέσουν να σπουδάσουν οι κόρες τους), αλλά αυτό δεν εκφράζεται στην εργασιακή αγορά, όπου οι γυναίκες δεν φτάνουν στο 20% της εργατικής δύναμης. Ακόμη δεν μπορούν να πάρουν διαζύγιο ή να εργαστούν χωρίς τη συγκατάθεση του συζύγου τους και ο οικογενειακός και ποινικός νόμος τις αντιμετωπίζει ως ανήλικες.

Την ίδια στιγμή καμιά άλλη χώρα στον κόσμο δεν εκτελεί τόσες γυναίκες όσο το Ιράν: 223 στο διάστημα 2000-2022. Μετά δε την ανάληψη της προεδρίας από τον υπερσυντηρητικό σιίτη κληρικό Εμπραχίμ Ραϊσί σημειώθηκε νέο κύμα εκτελέσεων. Μέσα σε μία μόνον ημέρα τον Ιούλιο εκτελέστηκαν 3 γυναίκες, ενώ άλλες 6 είχαν απαγχονιστεί από τις αρχές του χρόνου: καταδικασμένες γιατί σκότωσαν τους βίαιους συζύγους που οι οικογένειές τους τις ανάγκασαν να παντρευτούν, κάποιες παιδιά ακόμη.

Οπως έλεγε στο BBC η εγκατεστημένη πλέον στη Νορβηγία δημοσιογράφος Ασιέ Αμινί, που ερευνά τις υποθέσεις των εκτελεσμένων γυναικών, η ρίζα του προβλήματος είναι το νομικό σύστημα: «Ο πατέρας και ο παππούς (από την πλευρά του πατέρα) σύμφωνα με τον νόμο αποφασίζουν τη μοίρα και τον γάμο των κοριτσιών. Οι καταναγκαστικοί γάμοι μπορεί να οδηγήσουν σε σοβαρά προβλήματα, περιλαμβανομένης της ακραίας βίας, αλλά οι γυναίκες δεν μπορούν να πάρουν διαζύγιο (αν δεν θέλει ο άντρας) κι αυτό τις καθιστά θύματα βίας στο διηνεκές».

Ταλιμπανοποίηση

Τεράστιες είναι οι ευθύνες του σκληροπυρηνικού προέδρου Εμπραχίμ Ραϊσί, έλεγε σε συνέντευξή της στη Libération η Αζαντέχ Κιάν, ερευνήτρια των κινημάτων χειραφέτησης γυναικών στο Ιράν: «Ο Ραϊσί έχει δώσει λευκή επιταγή στην αστυνομία ήθους… Ολα αυτά που συντελούνται δείχνουν μια ταλιμπανοποίηση εν εξελίξει. Με τον Ραϊσί οι Ταλιμπάν έφτασαν στην εξουσία στο Ιράν.

»Οι υπουργοί του είναι όλοι Φρουροί της Επανάστασης, των μυστικών υπηρεσιών ή των επιτροπών που ευθύνονται για τις συνοπτικές εκτελέσεις 4.000 κρατουμένων το 1988. Και οι τρεις εξουσίες βρίσκονται στα χέρια των ακραίων… Σε αυτό το πλαίσιο, οι σημερινές διαδηλώτριες θέτουν στο στόχαστρό τους τη μαντίλα, τον ανώτατο θρησκευτικό ηγέτη και το καθεστώς. Οι γυναίκες βγάζουν ομαδικά τη μαντίλα τους… Η βούληση για συλλογική δράση επανεμφανίζεται».

AP Photo/Michael Sohn

Συμφωνεί και η ακτιβίστρια Μανσούρε Σοτζάι που σε παλαιότερη συνέντευξή της έλεγε στην DW: «Το γυναικείο κίνημα στο Ιράν επιχειρεί να ανανεωθεί, να εναγκαλιστεί και τα πολιτικά δικαιώματα και να συμβαδίσει με τις γενικότερες διεκδικήσεις της κοινωνίας προσελκύοντας έτσι και έναν ευρύτερο κύκλο στήριξης» από τα πλατιά στρώματα που προσδοκούν ουσιώδεις μεταρρυθμίσεις.

Εξόριστη στις ΗΠΑ από το 2011, όταν αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το Ιράν μετά την απαγόρευση των βιβλίων της, η ποιήτρια Σεπιντέχ Τζοντεβρί, παρά τις δραματικές εξελίξεις, δηλώνει αισιόδοξη: «Είμαι πολύ περήφανη για τις γυναίκες μας και πώς αγωνίζονται για τα δικαιώματά τους. Μπορούμε σήμερα να βλέπουμε γενναίες γυναίκες στους δρόμους του Ιράν να βγάζουν τις μαντίλες τους και να τις ανεμίζουν σαν σημαίες.

»Αυτή τη σημαία της μάχης εναντίον νόμων κατά των γυναικών που θεσπίζει το ισλαμικό καθεστώς. Ελπίζω, γιατί πιστεύω σε αυτές και στη δύναμη και τη γενναιότητά τους… Πιστεύω ότι αν γίνει άλλη επανάσταση στο Ιράν, θα είναι των εργαζομένων και των γυναικών».

Πηγή Άρθρου www.efsyn.gr

Comments are closed.